Lokalne Dziedzictwo
Dr hab. Marlena Jankowska-Augustyn, prof. UŚ, zrealizowała projekt badawczy „Lokalne dziedzictwo, europejska ochrona. Polski design i moda ludowa wobec nowych regulacji”, finansowany ze stypendium twórczego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i prowadzony od stycznia do czerwca 2026 roku. Jego bezpośrednim impulsem było wejście w życie z dniem 1 grudnia 2025 roku rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2411, które po raz pierwszy rozszerza unijną ochronę oznaczeń geograficznych na wyroby rzemieślnicze i przemysłowe, otwierając nowe możliwości zabezpieczenia tradycyjnych wzorów i technik przed komercyjną imitacją. Celem projektu była dokumentacja najważniejszych ośrodków polskiego rzemiosła ludowego oraz interdyscyplinarna analiza prawna ich ochrony, łącząca perspektywę etnograficzną, projektową i prawniczą.
Badania terenowe objęły sześć ośrodków. W Koniakowie w Beskidzie Śląskim Autorka prowadziła kwerendę w Centrum Koronki Koniakowskiej; na Podhalu — w Muzeum Tatrzańskim im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, Domu Ludowym w Bukowinie Tatrzańskiej oraz w pracowniach twórców parzenic i metaloplastyki; w Bolesławcu — w Manufakturze, Zakładach Ceramicznych „Bolesławiec”, Ceramice Artystycznej i Muzeum Ceramiki; w Łowiczu — w Muzeum w Łowiczu; we Włocławku — w Fabryce Fajansu na Falbance, Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej oraz w Skarbcu Fajansów; na Kaszubach i Pomorzu — w Muzeum Miasta Gdyni, Kaszubskim Forum Kultury, pracowni „Czec”, Muzeum Kaszubskim w Kartuzach i Muzeum Narodowym w Gdańsku. W każdym z ośrodków przeprowadziła pogłębione wywiady z twórcami, kustoszami i projektantami oraz wykonała dokumentację fotograficzną i filmową procesów wytwórczych.
Efektem dokumentacyjnym projektu są materiały popularnonaukowe — fotografie, krótkie filmy i wywiady z twórcami — udostępniane na stronie internetowej Centrum Prawa Designu, Mody i Reklamy Uniwersytetu Śląskiego (lawinstyle.us.edu.pl), w mediach społecznościowych jednostki oraz w serwisie YouTube. Zwieńczeniem prac badawczych i analitycznych jest monografia „Twórca zbiorowy, twórca indywidualny. Polskie rzemiosło ludowe wobec prawa własności intelektualnej”, której premiera odbędzie się już niebawem.
Polski design i moda ludowa wobec nowych regulacji Materiał popularnonaukowy
Polski design i moda ludowa wobec nowych regulacji Materiał popularnonaukowy
Polski design i moda ludowa wobec nowych regulacji Materiał popularnonaukowy
Polski design i moda ludowa wobec nowych regulacji Materiał popularnonaukowy
Polski design i moda ludowa wobec nowych regulacji Materiał popularnonaukowy
Polski design i moda ludowa wobec nowych regulacji Materiał popularnonaukowy